CAPTCHA là một bài kiểm tra được thiết kế để phân biệt giữa người dùng thật và máy tính tự động, nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận trên mạng.
Công nghệ này đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các hành động xấu như tạo tài khoản ảo, gửi tin nhắn rác (spam) và tấn công vào các hệ thống website.
Tại Việt Nam, bạn thường xuyên gặp CAPTCHA khi đăng ký email, điền các form đăng ký hoặc gửi bình luận trực tuyến.
Các dạng CAPTCHA phổ biến hiện nay bao gồm nhận dạng văn bản bị biến dạng, chọn hình ảnh (như đèn giao thông, xe buýt), hoặc xác thực bằng âm thanh cho người khiếm thị.
Ngoài ra, một số hệ thống tiên tiến sử dụng CAPTCHA hành vi, phân tích cách người dùng gõ phím hay di chuyển chuột để xác minh họ là con người.
Mặc dù vậy, sự xuất hiện của các dịch vụ giải CAPTCHA tự động và trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm giảm đáng kể hiệu quả của công nghệ này.
Điều đáng lo ngại hơn là tin tặc có thể tạo ra các CAPTCHA giả mạo, lợi dụng sự cả tin của người dùng để phát tán phần mềm độc hại.
Các chuyên gia an ninh mạng từ Trend Micro khuyến cáo người dùng nên ngay lập tức đóng trang web nếu phát hiện CAPTCHA có dấu hiệu bất thường hoặc yêu cầu thực hiện các lệnh không rõ ràng.